Bartiméus Verblijf en het zorgproces

De bewoners van Bartiméus hebben allemaal een visuele beperking en hebben meer zorg nodig dan in een zelfstandige woonsituatie mogelijk is. In totaal wonen 543 mensen bij Bartiméus. De mate van begeleiding en zorg is afhankelijk van de individuele behoefte van de bewoner. Voor iedereen wordt passende dagbesteding geboden, meestal op één van de eigen locaties in de buurt. Onze bewoners verschillen in leeftijd, de meeste mensen wonen al lange tijd bij ons en zijn ouder dan 50 jaar.

Volwassenen met een meervoudige beperking (VMB)

Bartiméus heeft in Doorn een groot woonzorgterrein met woningen, dagbesteding en een gezondheidscentrum in een beschermde omgeving. Hier wonen ongeveer 320 mensen van klantgroep VMB met een visuele en daarnaast verstandelijke beperking en eventuele bijkomende beperkingen. Zij wonen in kleinschalige groepswoningen waar meerdere mensen samen met begeleiders een huishouden vormen. Op het terrein in Zeist en in de wijkwoningen in Driebergen wonen nog 104 cliënten. Hier is het terrein onderdeel van de levendige wijk.

Afhankelijk van de zorgbehoefte is 24 uur per dag begeleiding en/of toezicht aanwezig. In Doorn en Zeist wordt zorg met behandeling geboden. Voor bijvoorbeeld de huisarts of tandarts kunnen de bewoners terecht in het Gezondheidscentrum op het terrein in Doorn. Ook zijn er verschillende dagbestedingsmogelijkheden. Per bewoner wordt gekeken wat bij hem of haar past. Zo is er een kaarsenmakerij, een fietsenmaker en een boerderij. Daarnaast is er een kapel op het terrein en een dorpshuis waar onze bewoners terecht kunnen voor een kopje koffie en deel kunnen nemen aan sociale activiteiten.

Volwassenen en Senioren

Bij de klantgroep Volwassenen wonen in totaal 72 mensen in verschillende woningen in Ermelo en Zeist. Een deel van hen werkt in een zogenaamd Kamertrainingscentrum toe naar zelfstandig wonen. Zij wonen maximaal twee jaar bij ons, in een woning met huisgenoten en begeleiding op maat. Ook wonen in Zeist volwassenen in appartementencomplexen. Zij krijgen geen behandeling maar wel begeleiding vanuit Bartiméus. De woningen staan in reguliere wijken en wooncomplexen, waarbij de andere bewoners geen visuele beperking hebben.

Bij de klantgroep Senioren wonen 47 mensen met een visuele (en auditieve) beperking. Zij wonen in een verzorgingshuis in Ermelo: het Henriette van Heemstrahuis (HvH). Hier zijn vijf afdelingen met gemeenschappelijke voorzieningen. Ook voor hen worden activiteiten aangeboden voor een zinvolle en leuke daginvulling. Voor behandeling maken zij gebruik van de reguliere zorg in de wijk en hebben bijvoorbeeld een eigen huisarts.

Het Henriette van Heemstrahuis valt in principe onder een ander kwaliteitskader, namelijk het Generiek Kompas ‘Samen werken aan kwaliteit van bestaan’ voor o.a. de verpleeghuiszorg. Voor cliënten die op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) bij ons verblijven op basis van scheiden wonen- en zorg, is dit het Kwaliteitskader Specialistische Begeleiding en dagbesteding. In het kader van eenvoud en efficiëntie is afgesproken dat alle verblijfsonderdelen aansluiten bij de werkwijze vanuit het Kwaliteitskompas Gehandicaptenzorg.

Onze zorgprofessionals bieden zorg en ondersteuning aan onze bewoners. In de tabel hieronder staat het aantal FTE (fulltime equivalent) dat in de directe zorg werkt per klantgroep. Dit is het aantal medewerkers dat je zou hebben als je alle deeltijdaanstellingen omrekent naar voltijdaanstellingen. Te zien is dat dit aantal iets is gestegen in de periode 2023–2025 (van 624 naar 630). Het aantal vrijwilligers dat betrokken is bij de zorg is flink gestegen, van 620 naar 836. In het project informele zorg is hier veel aandacht aan besteed, zodat we de zorg nog meer samen met het informele netwerk kunnen bieden.

Het aantal openstaande vacatures is vooral bij VMB hoog (138 FTE in 2023 en 130 in 2025), zoals in onderstaande tabel te zien is. Omdat het (nog) niet lukt om hiervoor medewerkers direct in dienst te nemen, worden deze vacatures vervuld door tijdelijk ingehuurd personeel.

In de tabel hieronder staat hoeveel mensen in dienst zijn gekomen in de jaren 2023 en 2025 en hoeveel mensen er uit dienst zijn gegaan. In 2023 gingen bij VMB aanzienlijk meer mensen uit dienst (173) dan erbij kwamen (118). In 2025 is de uitstroom bij VMB gedaald. Er zijn dit jaar evenveel mensen (131) in dienst gekomen als er uit dienst gegaan zijn. In vergelijking met de cijfers uit de branche lukte het Bartiméus in 2023 minder goed om nieuwe mensen aan te trekken. In 2025 zitten we iets onder het niveau van collega-organisaties. Zowel in 2023 als in 2025 lukt het ons beter dan de branche om mensen te behouden.

Vanaf 2025 zijn wij actief bezig met een wervingscampagne. Dit doen wij door aanwezig te zijn op onder andere beurzen en scholen. Wij organiseren laagdrempelige kennismakingsbijeenkomsten voor leerlingen en zij-instromers. Ook zijn we actief op LinkedIn en andere sociale media. Daarnaast zetten we in op het behoud van medewerkers door onder andere een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) in te zetten en actief aan de slag te gaan met de resultaten.

De zorg rond de individuele bewoner gebeurt in de dagelijkse praktijk. De kwaliteit hiervan maken we samen: met iedere handeling die we doen en ieder contact dat we hebben. In 2024 is bij VMB en bij Volwassenen gestart met het implementeren van het LACCS-programma. Dit is een methodiek waarbij aan de hand van vijf gebieden (Lichamelijk welzijn, Alertheid, Contact, Communicatie en Stimulerende tijdsbesteding) in kaart wordt gebracht hoe het met de bewoner gaat en wat zijn of haar behoeften zijn. Voor een goed leven moet er aandacht zijn voor alle vijf de gebieden. Ook het jaarlijkse zorgplanoverleg, waarin afspraken gemaakt worden voor zorg en begeleiding voor het komende jaar, wordt aan de hand van LACCS gevoerd. Dit wordt het Goed Leven gesprek genoemd.

Hoe is het voor cliënten, vertegenwoordigers en medewerkers om met LACCS te werken? In deze podcast over LACCS hoor je hoe bewoner Johan, verwant Greet en begeleider Anita dit ervaren. De podcast is opgenomen op het terrein in Doorn, waar cliënten wonen van klantgroep VMB.

Ook de woningen met bewoners met een visuele en auditieve beperking gaan met een meer passende methodiek werken. Zij zijn in juni 2025 gestart met het werken met het programma TAST (Tactiele waarneming, Activiteiten met betekenis, Steun in zelfstandigheid, Taal en (lichaam-gebonden) communicatie).

Voor de doelgroep Senioren wordt gewerkt met de methodiek Positieve Gezondheid. Deze methodiek sluit aan bij de situatie en levensfase van deze bewoners, met aandacht voor kwaliteit van leven, zingeving en rouwverwerking bij recent visusverlies en progressieve ouderdomsziekten.  

In 2024 is de Handreiking Zorgplan en Rapporteren voor VMB en Volwassenen vernieuwd. Hierin worden uitgangspunten, werkafspraken, normen en waarden benoemd die beschrijven wat wij bij Bartiméus ‘een goed zorgplan’ en ‘een goede rapportage’ vinden. Met de handreiking kan de zorgprofessional afspraken rondom de zorg op een goede, verantwoorde en veilige manier vastleggen, met zo min mogelijk administratieve lasten.

Het opstellen van het zorgplan gebeurt door de coördinerend begeleider, de gedragsdeskundige en de cliënt en/of diens vertegenwoordiger. Samen wordt afgesproken wat van elkaar mag worden verwacht. Het doel daarbij: samen werken aan 100% Leven.

De belangrijkste doelgroep van de handreiking zijn de woonbegeleiders, coördinerend begeleiders en gedragsdeskundigen van de klantgroepen VMB en Volwassenen. De coördinerend begeleiders worden bekend gemaakt met deze werkwijze in een scholing. Deze zijn in september 2025 gestart en lopen nog door in 2026.

Voor de klantgroep Senioren wordt, als onderdeel van het programma Waardigheid & Trots, gewerkt aan een eigen uitwerking van de Handreiking Zorgplan en Rapporteren. Het hierin ontwikkelde zorgleefplan heeft – in lijn met het Generiek Kompas voor de ouderenzorg- vier domeinen: lichamelijk welbevinden, mentaal welbevinden, participatie en woon-/leefomstandigheden. De implementatie, waar ook een scholing voor is ontwikkeld, loopt. Naar verwachting wordt dit in 2026 afgerond.