Sorry, we ondersteunen geen IE

We zien dat je Internet Explorer gebruikt, een oude en onveilige browser. Daardoor kunnen we je niet de mooie website voorschotelen die we zouden willen.

Je bent van harte welkom in elke andere browser zoals bijvoorbeeld Chrome, Firefox of Microsoft Edge. Wij wachten hier wel, tot zo!

Informele zorg: Vragen over de gelijkwaardige samenwerking

1. Welke afspraken en richtlijnen moeten er zijn rondom de samenwerking met de mensen uit het informele netwerk?

De belangrijkste afspraken en richtlijnen rondom de samenwerking met de mensen uit het informele netwerk zijn samen te vatten in vier belangrijke aandachtspunten: 

  • Instemming: Hoe is de zeggenschap van de cliënt of vertegenwoordiger meegenomen? 
  • Risico’s: In hoeverre zijn de risico’s in beeld gebracht? 
  • Afspraken zorgplan: Hoe en waar worden de gemaakte afspraken vastgelegd? 
  • Evaluatie zorgplan: Hoe en wanneer worden de gemaakte afspraken geëvalueerd? 

Deze vier aandachtspunten moeten dus altijd samen besproken én vastgelegd zijn. Het informele netwerk van een cliënt, en uit welke personen dit bestaat en wat per persoon of groep personen (globaal) de afspraken zijn, wordt besproken tijdens het zorgplanoverleg. Dit is in het cliëntdossier (ONS) te vinden bij de ‘vragenlijst: Afspraken verblijf’ en wordt jaarlijks geëvalueerd. 

Naast het jaarlijkse moment van evaluatie in het zorgplanoverleg, is het belangrijk dat de contactpersoon van Bartiméus en de vrijwilliger/ mantelzorger regelmatig met elkaar bespreken hoe het gaat. Dit is vergelijkbaar met het onderlinge overleg dat collega's samen hebben, of het overleg dat een teamleider heeft met zijn medewerker. Hoe vaak dit gebeurt hangt af van de frequentie en intensiteit van het vrijwilligerswerk/ de mantelzorg-activiteiten. Hierover maken de contactpersoon en de vrijwilliger-/ mantelzorger samen afspraken.  

Voor het streven naar een zo optimaal mogelijke werving, selectie, (duurzame) inzet, begeleiding en scholing van vrijwilligers hebben we een procedure ‘Vrijwilligerswerk’ opgesteld. Hierin staan per stap de specifieke activiteiten, verantwoordelijkheden en relevante documenten beschreven: 

  • Werving 
  • Aanmelding en plaatsing 
  • Bestandsbeheer en begeleiding 
  • Afronding 

2. Wat zijn de rollen en taken van de zorgprofessional in de samenwerking met het informele netwerk?

De rol van de zorgprofessional bij de samenwerking met mensen uit het informele netwerk: 

Instemming 

Check bij de cliënt (of vertegenwoordiger) of de cliënt zorg en ondersteuning wil ontvangen van de informele zorgverlener. Het is belangrijk om met de cliënt (of vertegenwoordiger) in gesprek te gaan en om instemming te vragen. Bij vrijwilligers is het belangrijk dat de cliënt (of vertegenwoordiger) instemt met de uitvoering van een (zorg)handeling door een vrijwilliger.  

Onderzoek de mogelijkheden 

Wat kan er binnen Bartiméus? Wat kunnen of doen de mantelzorgers en vrijwilligers al, wat moeten zij nog leren en waarbij moet je ze ondersteunen? Ga regelmatig bij de mantelzorger, vrijwilliger en cliënt na hoe het gaat, ook om overbelasting te voorkomen.  

Faciliteer 

Kijk wat er nodig is, help en coach de mantelzorger en vrijwilliger om de zorghandeling goed uit te voeren. Bijvoorbeeld het aanleren van een handeling door te oefenen met voordoen, samendoen en zelf doen. Bespreek samen of jullie er allebei voldoende vertrouwen in hebben dat de zorg en ondersteuning op een goede, verantwoorde manier gegeven kan worden aan de cliënt. Zijn er geen bezwaren? Dan kan de zorg en ondersteuning geboden worden aan de cliënt zoals afgesproken is. Twijfelt één van jullie hieraan? Dan kan dit worden besproken met een begeleider C, arts, verpleegkundige, gedragsdeskundige of teamleider (afhankelijk van waar de twijfel over gaat). 

Zorgplan 

Leg de gemaakte afspraken tussen de cliënt (of vertegenwoordiger), de zorgprofessional en de informele zorgverlener vast in het zorgplan van de cliënt. Zorg ervoor dat deze afspraken ook worden geëvalueerd tijdens het Zorgplanoverleg (ZPO). Bespreek hierin ook hoe en wanneer je tussentijds evalueert en waar mantelzorgers en vrijwilligers met vragen terecht kunnen. 

Evalueren 

Ga regelmatig bij de cliënt (of vertegenwoordiger), mantelzorger of vrijwilliger na hoe het gaat. Evalueer samen hoe het gaat, bijvoorbeeld in een Zorgplanoverleg (ZPO). Maak concrete afspraken over hoe vaak je evalueert. Denk hierbij aan evaluatie op hoofdlijnen in het jaarlijkse zorgplanoverleg met zowel cliënt(vertegenwoordiger) en begeleiders. En ook tussentijds, samen met vrijwilliger of mantelzorger op de woning/ werkplek. Zo kun je ook bijsturen als dat nodig is, bijvoorbeeld wanneer hij/zij zich overbelast voelt. Tegelijkertijd kan er zo regelmatig aandacht zijn voor waardering voor de mantelzorger en vrijwilliger. 

Bron: Veelgestelde Vragen | 's Heeren Loo

3. Wat betekent de samenwerking met de mensen uit het informele netwerk voor de rol en het werk van zorgprofessionals?

Zoals ieder beroep is ook de rol als zorgprofessional continu in ontwikkeling. Ook de samenwerking met het informele netwerk zal hier invloed op hebben. Vaardigheden en talenten zullen op sommige vlakken op een andere manier moeten worden ingezet. Daarnaast kunnen kennis, nieuwe technologieën en hulpmiddelen steeds meer helpen in ons werk. Ook heel belangrijk is dat de rol voor de cliënt zelf, zijn of haar familie, vrijwilligers en andere instanties verandert. Deze wordt groter. 

De kennis, ervaring en professionele zorg van de zorgprofessional is en blijft onmisbaar. De zorgprofessional vervult een centrale rol: de verbinder in het leven van de cliënten. Dit betekent dat de zorgprofessional constant de vraag stelt: Wie in het netwerk kan het beste invulling geven aan de behoefte van de cliënt? Dat hoeft de zorgprofessional niet alleen te doen. We ondersteunen de zorgprofessional bijvoorbeeld met het in kaart brengen van het netwerk, het stellen van een hulpvraag aan het netwerk en tips om het huiskameroverleg te voeren. Door de inzet van informele zorg verschuift de rol van de zorgprofessional van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat en zorgen met’. 

Het organiseren van de zorg en ondersteuning is een gezamenlijke inspanning en verantwoordelijkheid van de cliënt, de zorgprofessional en het netwerk. We werken als één team rondom de cliënt. Dit doen we door ons te richten op de menselijke behoefte die iedereen heeft. Denk bijvoorbeeld aan leuke dingen doen, zo nu en dan iets nieuws ondernemen en je begrepen, gewaardeerd en verbonden voelen met de mensen om je heen. Samenwerken met familie en vrijwilligers is niet iets nieuws, maar we gaan de talenten en kwaliteiten van de mensen uit het netwerk nog beter benutten. Door nog meer samen te werken proberen we de organisatie van de zorg meer met elkaar te delen én beter te verdelen in het team rondom de cliënt. Hierbij gaan we de talenten en kwaliteiten van de mensen uit het informele netwerk nog beter benutten. 

4. Welke voorbehouden handelingen mag het informele netwerk wel/niet uitvoeren?

Bartiméus biedt individuele gezondheidszorg. Daarbij is de kwaliteit van zorg belangrijk, zeker als een cliënt zorg nodig heeft, die een risico met zich meebrengt in de uitvoering. Sommige verpleegtechnische handelingen brengen onaanvaardbare risico’s mee voor de gezondheid van de cliënt als zij door ondeskundigen worden verricht. Deze zogenaamde voorbehouden handelingen mogen alleen door bevoegd zorgpersoneel worden uitgevoerd. Hierover zijn afspraken opgenomen in de wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg (BIG).  

Er zijn ook verpleegtechnische handelingen, die niet genoemd zijn in de wet BIG, waarvoor Bartiméus zelf bepaalde bekwaamheid noodzakelijk vindt. Daarom zijn ook hiervoor opleidingseisen benoemd. Dit noemen we risicovolle handelingen.  

Voor het wel/niet mogen uitvoeren van voorbehouden en risicovolle handelingen door het informele netwerk maken we onderscheid tussen mantelzorgers en vrijwilligers. 

Mantelzorgers 

Het behoort tot de normale beroepsuitoefening om cliënten bijvoorbeeld te leren hoe zij zichzelf een injectie kunnen toedienen als dit mogelijk en gewenst is. Als de mantelzorger en de cliënt ermee instemmen, kan de mantelzorger dit ook doen. Hierbij kan de mantelzorger voor zover mogelijk ook gebruik maken van het opleidingsaanbod van Bartiméus. Het is aan de zorgprofessional om vervolgens na te gaan of dit goed gaat en eventueel bij te sturen. 

Vrijwilliger 

Een vrijwilliger verricht de werkzaamheden niet beroepsmatig, maar de organisatie doet dat wel. Daarom vallen de taken van vrijwilligers onder het beroepsmatig handelen van de organisatie. Dit betekent dat vrijwilligers aan dezelfde eisen moeten voldoen als de beroepskrachten.  

Bartiméus kiest er op dit moment voor om vrijwilligers geen voorbehouden of risicovolle handelingen te laten verrichten. Oud-collega's, die vrijwilligerswerk doen, en collega’s die naast hun betaalde werk voor Bartiméus ook als vrijwilliger bij ons actief zijn, vormen hierop een uitzondering. Zolang de (bij)scholing die zij hebben gevolgd in het betaalde werk nog geldig is, mogen zij de betreffende voorbehouden en risicovolle handelingen uitvoeren. 

5. Hoe kunnen we de mensen uit het informele netwerk waarderen en erkennen?

Bartiméus wil vrijwilligers benaderen als serieuze, zij het vrijwillige medewerkers in wie wordt geïnvesteerd. Hiervoor zijn (of worden) de volgende voorzieningen getroffen: 

  • kennismakingsgesprek; 
  • reiskostenvergoeding; 
  • informatieblad van Bartiméus wordt periodiek opgestuurd; 
  • nieuwsbrief;4 
  • jaarlijkse attentie (€ 25,-); 
  • kerstpakket; 
  • attentie bij jubileum; 
  • attentie bij afscheid; 
  • jubileum boeket elke 5 jaar; 
  • VVV-bon €15 bij afscheid; 
  • vrijwilligersovereenkomst); 
  • de vrijwilliger is WA verzekerd; 
  • lidmaatschap personeelsvereniging is mogelijk; 
  • instructie en begeleiding van de zorgprofessionals waar direct mee wordt gewerkt; 
  • deelname aan het scholingsprogramma voor zover dit extern toegankelijk is.  

6. Bij wie kan je terecht voor vragen en opmerkingen over de samenwerking met mensen uit het informele netwerk?

Als de vrijwilliger gaat werken binnen Bartiméus zal de coördinator van het team Vrijwilligerswerk de vrijwilliger voorstellen aan zijn/haar (toekomstige) contactpersoon van de vrijwilliger. Voor iedere vrijwilliger is er een contactpersoon die verantwoordelijk is voor de begeleiding van de vrijwilliger. De contactpersoon is verantwoordelijk voor de verdere introductie op de werkplek, met een rondleiding. Voor algemene vragen over de woning en het team is deze contactpersoon het eerste aanspreekpunt. Voor specifieke cliënt gerelateerde vragen is de begeleider C van de cliënt het eerste aanspreekpunt.  

Het team Vrijwilligerswerk is verantwoordelijk voor een juiste match van vraag en aanbod. Voor organisatorische vragen en opmerkingen over de samenwerking met mensen uit het informele netwerk binnen Bartiméus kun je bij hen terecht. 

Voor de locatie Ermelo kun je het team Vrijwilligerswerk bereiken via de e-mail vrijwilligerswerkermelo@bartimeus.nl  

Voor Doorn, Zeist en overige locaties kun je het team Vrijwilligerswerk bereiken via de e-mail: vrijwilligers@bartiméus.nl of telefoonnummer: (0343) 52 66 65 of (030) 69 822 63. 

7. Krijg ik als vrijwilliger een financiële vergoeding?

Binnen Bartiméus werken we samen met verschillende soorten vrijwilligers.  

A: Een ‘reguliere’ vrijwilliger. Dit is een vrijwilliger die helpt met zorg of andere ondersteunende taken. Zij mogen - als hier vooraf toestemming voor is gegeven door betrokken teamleider, de cliënt of zijn vertegenwoordiger - de (reis)kosten die zij maken declareren.  In overleg is een vergoeding van € 0,32 per kilometer, of werkelijk gemaakte kosten op basis van OV 2e klas mogelijk. Deze kosten worden betaald uit het budget van de woning/ het organisatieonderdeel, of van betrokken bewoner. 

Dit is bijvoorbeeld: 

  • een buurtbewoner die helpt op een woning 
  • een bewoner die helpt bij Team gastvrij (VMB) 

B: Een vrijwilliger die frequent en structureel werk doet waarvoor, als hij/zij dit niet deed, een betaalde kracht ingehuurd wordt. Dit heet werk met een vervangende loonwaarde. Zij kunnen in aanmerking komen voor een vrijwilligersvergoeding, zoals deze is vastgesteld door de Belastingdienst. Dit komt alleen bij uitzondering voor binnen Bartiméus. De kosten worden betaald uit het budget van de bewoner of de afdeling waar de vrijwilliger werkt. De vrijwilligersvergoeding mag worden toegekend als: 

1. Het gaat om arbeid dat niet bij wijze van beroep wordt verricht voor: 

  • Een organisatie die geen vennootschapsbelasting betaalt of daarvan is vrijgesteld; 
  • Een sportvereniging of sportstichting; 
  • Een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI): een instelling die zich bijna geheel inzet voor het algemeen belang.

2. De vergoeding niet de maximale door de Belastingdienst gestelde bedragen overschrijdt. In 2025 is de maximale vergoeding € 210,- per maand en € 2.100,- per jaar. 

De vrijwilligersvergoeding (ook wel bekend als vrijwilligersregeling) is geen betaling voor de vrijwillige inzet. Het is bedoeld als vergoeding van alle door de vrijwilliger gemaakte onkosten in verband met de vrijwillige inzet, dus inclusief reiskosten en vergoedingen in natura. Dat wil zeggen dat de vergoeding zo laag is dat deze niet in verhouding staat tot de omvang en de tijd van de inzet. 

De maximale vrijwilligersvergoeding voor 2025 is door de Belastingdienst vastgesteld op € 210,- per maand of € 2.100,- per jaar. Deze maximumbedragen gelden voor het totaal van de vergoeding voor de inzet, inclusief reiskosten en vergoedingen in natura. Let op: Je krijgt dus óf een vrijwilligersvergoeding óf een reiskostenvergoeding. De bedragen zijn per vrijwilliger, ook als hij of zij bij meerdere organisaties zijn vrijwilligerswerk doet. 

Het grote voordeel van deze regeling is dat zolang deze bedragen niet worden overschreden, zowel Bartiméus als de vrijwilliger deze onkosten niet hoeven aan te tonen. Zij hoeven hiervoor geen administratie bij te houden, dus geen bonnetjes of urenadministratie, en de ontvangen bedragen hoeven zij ook niet door te geven aan de Belastingdienst. 

Kijk voor de meest recente bedragen van de vrijwilligersvergoedingen en voorbeelden van vrijwilligersvergoedingen op de website van de Belastingdienst. 

Kijk voor veel gestelde vragen over de vrijwilligersvergoeding op de website van het Platform Vrijwillige inzet: de veel gestelde vragen (FAQ) 

Contact

Heb je vragen over informele zorg? Neem dan contact op met projectleider Informele zorg Justine Niekus- Henzen.