Unieke Voelbare Tekeningen Atlas maakt de wereld tastbaar
Samenwerking Dedicon, Bartiméus en Koninklijke Visio
Dedicon, Bartiméus en Koninklijke Visio introduceren de Voelbare Tekeningen Atlas; een innovatieve atlas die met voelbare lijnen, texturen en braille landen, landschappen en geografische kenmerken tastbaar maakt. Het vak Aardrijkskunde wordt op deze wijze toegankelijker voor ruim 3.000 leerlingen.
Later in 2026 volgt ook een editie voor Europa en in 2027 voor de wereld. Voor de ruim 3.000 slechtziende en blinde leerlingen in Nederland is dit een enorme stap vooruit als het gaat om inclusief onderwijs.
Uniek en inclusief ontwerp
De Voelbare Tekeningen Atlas (VTA) onderscheidt zich doordat deze veel geografische details bevat die ook heel goed voelbaar zijn. Deze voelbare details worden bovendien ondersteund met kleur en zwartdrukteksten, speciaal voor docenten en ziende leerlingen. Naast de kaarten staat bovendien een register, waardoor ziende, slechtziende en blinde leerlingen samen met dezelfde atlas kunnen werken. Dit maakt gezamenlijk leren in de klas eenvoudiger en inclusiever.
Ook voor gebieden en rivieren geldt dat we de werkelijkheid moeten balanceren met tactiele herkenbaarheid - Julian Nauta (productmanager)
De kunst van het weglaten
“De grootste uitdaging bij het maken van deze atlas zit in de kunst van het weglaten,” aldus Julian Nauta, Productmanager bij Dedicon. “Plaatsen of andere geografische details kunnen soms te dicht bij elkaar liggen om goed voelbaar te zijn. Samen kiezen we voor details of locaties met een grotere betekenis, bijvoorbeeld economisch, historisch of toeristisch, maar vaak ook plaatsen met een station die voor slechtziende en blinde mensen vaak herkenbaar zijn.”
“Ook voor gebieden en rivieren geldt dat we de werkelijkheid moeten balanceren met tactiele herkenbaarheid,” vervolgt Julian Nauta. “Zo zijn delen van bijvoorbeeld de Veluwe of Zeeland soms iets aangepast om hoogteverschillen beter voelbaar te maken. Rivieren laten we af en toe vloeiender lopen, zodat ze met de vingers makkelijker te volgen zijn.”
Beschikbaarheid
Het project is mede gefinancierd door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Visio Onderwijs. In totaal zijn 30 complete exemplaren van de Voelbare Tekeningen Atlas Nederland beschikbaar gesteld. Deze worden ingezet bij de scholen van Bartiméus en Visio en door ambulant onderwijskundig begeleiders (AOB’ers) die leerlingen in het regulier onderwijs ondersteunen.
Losse kaarten zijn te bestellen via de educatieve webwinkel van Dedicon, educatief.dedicon.nl Daarnaast is de projectgroep in gesprek met het UWV om te onderzoeken of ondersteuning bij de verstrekking van de atlas mogelijk is.
Vervanging Voelbare Lijnen Atlas
De VTA vervangt de Reliëf Atlas uit 1998. Deze atlas voldeed niet meer aan de actuele geografische standaarden en was door intensief gebruik deels minder goed voelbaar geworden. Bovendien bevatte de Reliëf Atlas uitsluitend braille, wat samenwerken met ziende leerlingen moeilijk maakte. Het bijbehorende register was ondergebracht in een aparte band en omslachtig in het gebruik. De VTA biedt hiervoor een duurzame en inclusieve oplossing.
Eerste exemplaar uitgereikt
De officiële overhandiging van het eerste exemplaar vond vanmiddag plaats bij Visio Onderwijs in Grave.
Marcel Janssen, directeur onderwijs bij Koninklijke Visio (LinkedIn) en namens Vivis eindverantwoordelijk voor dit project, en Jurgen van den Broek, docent aardrijkskunde bij Visio Onderwijs Grave en lid van de projectgroep, kregen de atlas uitgereikt in aanwezigheid van de rest van de projectgroepleden van Dedicon, Bartiméus en Visio én de leerlingen van de school.
Projectleden Bartiméus
Bartiméus werd vertegenwoordigd door Annet Werkhoven (docent Aardrijkskunde) en Theresia de Groot (Ambulant Onderwijskundig Begeleider).